Ustawa frankowa — najważniejsze zmiany dla kredytobiorców

Już 7 sierpnia 2026 r. wejdzie w życie długo wyczekiwana tzw. ustawa frankowa, której celem ma być usprawnienie postępowań sądowych dotyczących kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego. Co istotne, nowe regulacje będą stosowane również do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ustawy w życie. Oznacza to, że z przewidzianych w niej rozwiązań będą mogli skorzystać także kredytobiorcy, którzy już wcześniej zdecydowali się wystąpić przeciwko bankowi.

Warto zatem przyjrzeć się, w jaki sposób przyjęte rozwiązania wpłyną na sytuację procesową kredytobiorców. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, jakie najważniejsze zmiany wprowadza ustawa oraz co mogą one oznaczać w praktyce.

Jakich spraw dotyczą nowe przepisy?

Na wstępie należy podkreślić, że przepisy ustawy mają zastosowanie wyłącznie do spraw dotyczących umów kredytu oraz pożyczki hipotecznej powiązanych z kursem franka szwajcarskiego (indeksowanych lub denominowanych). Oznacza to, że nowe rozwiązania nie obejmują zobowiązań waloryzowanych kursem innych walut obcych.

Regulacja obejmuje sprawy sądowe, w których uczestniczą kredytobiorcy będący konsumentami, a także ich spadkobiercy, osoby przystępujące do długu, poręczyciele lub osoby ponoszące odpowiedzialność rzeczową za zobowiązanie (np. z uwagi na ustanowioną hipotekę).

Automatyczne wstrzymanie spłaty rat po doręczeniu pozwu bankowi

Jedną z najważniejszych zmian z punktu widzenia kredytobiorców jest wstrzymanie spłaty rat kredytu z mocy prawa. Po wejściu ustawy w życie nie będzie już konieczne składanie wraz z pozwem odrębnego wniosku o zabezpieczenie roszczenia poprzez zawieszenie obowiązku spełniania świadczeń wynikających z umowy.

Skutek w postaci wstrzymania obowiązku spełniania świadczeń powstanie automatycznie w momencie doręczenia bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta. Zaprzestanie płatności w tym okresie nie będzie mogło zostać uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Należy jednak pamiętać, że kredytobiorca zachowuje prawo do dobrowolnego uiszczania rat (np. gdy nie zwrócił jeszcze równowartości kapitału), a bank ma bezwzględny obowiązek takie płatności przyjąć.

Pozostałe zmiany w postępowaniach frankowych

Ustawa wprowadza także szereg rozwiązań procesowych, których celem jest uproszczenie tych postępowań. Do najważniejszych zmian należą:

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym – sąd pierwszej instancji będzie mógł skierować sprawę na posiedzenie niejawne również wtedy, gdy strona złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie. Rozwiązanie to może skrócić czas oczekiwania na wydanie wyroku.

Nowe zasady rozliczania kosztów po uwzględnieniu potrącenia – jeżeli bank złoży oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu powództwa, będzie zobowiązany ponieść koszty procesu w zakresie, w którym roszczenie kredytobiorcy zostanie oddalone wskutek uwzględnienia potrącenia.

Uproszczenie postępowania dowodowego – sąd będzie mógł przeprowadzić przesłuchanie świadka na odległość, nawet pomimo sprzeciwu stron. Nowe przepisy przewidują również przesłuchanie strony przez odebranie zeznań na piśmie

Jednoosobowy skład sądu drugiej instancji – co do zasady sprawy frankowe na etapie postępowania apelacyjnego będą mogły być rozpoznawane przez jednego sędziego.

Czy ustawa przyspieszy rozpoznawanie spraw frankowych?

Przyjęte rozwiązania wskazują, że celem ustawodawcy jest skrócenie czasu trwania postępowań frankowych. Dla kredytobiorców oznacza to możliwość szybszego uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia, a w przypadku uwzględnienia ich roszczeń – również wcześniejszego odzyskania środków nienależnie pobranych przez bank.

Kierunek zmian należy uznać za korzystny dla konsumentów, jednak ostateczna ocena skuteczności nowych regulacji będzie zależała od sposobu ich stosowania przez sądy oraz rzeczywistego wpływu na czas trwania postępowań.